Açıklama
Yirminci yüzyılın son çeyreğinde bilgi ve iletişim teknolojilerinde yaşanan hızlı gelişmeler; ekonomik, toplumsal ve siyasal doğrultuda çok boyutlu değişim-dönüşüm sürecini başlatmış, toplumun tüm kesimlerinde, günlük hayatımızın her alanında bilgisayar kullanımının çağın gereği olduğu şuurunu oluşturmuş; ekonomik gelişme, rekabet üstünlüğü ve toplumsal refahın sağlanmasında “bilgi toplumu” ve “e-ticaret” stratejik bir önem kazanmıştır. “Bilgi Toplumu” kavramı artık neredeyse hergün karşımıza çıkmaktadır. İkibinli yıllarda, ancak bilgi toplumu haline gelmeyi başarabilmiş ülkelerin küresel süreçte söz ve karar sahibi olabileceği, dolayısıyla e- ticarette üstünlük sağlayacağı ve refah toplumu olmaya devam edeceği ileri sürülmektedir. Bu nedenle ülkeler “Bilgi Toplumu” olma yolunda önemli çalışmalar yapmaktadırlar.
Dünyanın gelişmiş ekonomilerinin son yıllarda beklentilerin ötesinde büyüme gerçekleştirmesinin arkasında yatan temel etkenlerden bazıları hiç kuşkusuz bilgi ve iletişim teknolojilerinde ulaştıkları seviye, bilgisayarla çalışma eğiliminde yaşanan gelişme ve internetin her alanda yaygın kullanılmasıdır.
Ülkemizin bilgi toplumuna doğru ekonomik ve toplumsal gelişimi ve dönüşümünü sağlayabilmesi ve rekabetçi dünyada yerini alabilmesi için; bilim ve teknolojiyi üreten, endüstriye uygulayabilen ve toplumsal faydaya dönüştürülebilen konuma gelmesi, e-ticareti bilgi ve iletişim teknolojileri yeteneğini geliştirmenin bir aracı olarak görmesi ve buna yönelik politikalara öncelik vermesi kuşkusuz büyük önem taşımaktadır.
E-ticaretin matbaanın icadı ya da endüstri devrimi kadar önemli bir dönüşümü simgelediği ileri sürülmektedir. Bu dönüşüm bilim ve teknolojide yaşanan olağanüstü gelişmelerin bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Bilgi ve iletişim teknolojilerinde yaşanan bu hızlı gelişmelere bağlı olarak ortaya çıkan, elektronik ticaret; tüketicilerin, işletmelerin ve kamu kurumlarının elektronik ortamda (internet ya da intranet) yazı, ses ve görüntü şeklindeki sayısal bilgilerin işlenmesi, iletilmesi ve saklanması yoluyla, bilgilenmesi ve araştırma yapması, taahhüde girmesi, mal ve hizmetlerin müşteriye teslim edilmesi, bedelinin ödenmesi, satış sonrası bakım ve destek hizmetlerinin yerine getirilmesi eylemleri süreci olarak tanımlanabilir.
E-ticaretten beklenenler, karşı konulmaz bir olgu olan küreselleşme sürecinden yararlanma, rekabet üstünlüğü sağlama, uluslararası ticaretten daha çok pay alma ve ülkemizin sosyal ve ekonomik kalkınmasının sürdürülebilirliğine katkı sağlama olarak özetlenebilir.
Ülkemizde, e-ticaret konusuyla ilgili çalışmalara, Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu’nun (BTYK) 25.03.1997 tarih ve 97/3 sayılı kararı uyarınca, Dış Ticaret Müsteşarlığı koordinatörlüğünde kamu ve özel kesim kuruluşları temsilcilerinin katılımıyla oluşturulan, Elektronik Ticaret Koordinasyon Kurulu’nun (ETKK) Şubat 1998 tarihli toplantısıyla başlanmıştır.ETKK’nın çalışmaları sonucu hazırlanan ve BTYK’ya sunulan Mayıs 1998 tarihli rapor ve müteakip çalışmalara Sanayi ve Ticaret Bakanlığı aktif olarak katılmıştır.
Sanayi ve Ticaret Bakanlığı bir yandan ETKK çalışmalarına katılırken, diğer yandan da e-ticaret konularıyla ilgili Bakanlıkça yapılacakları; e-ortamda yapılacak alışverişlerde tüketicilerin korunması, ticaret hukukunun e-ticaret açısından irdelenmesi, sınai mülkiyet mevzuatı ve Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerle ilgili çalışmalar olarak belirlemiştir. Bu kapsamda, 4077 sayılı TKHK tasarısı taslağı hazırlanmış ve tartışmaya açılmış, KOBİ-NET projesi uygulamaya konulmuştur. Diğer yandan Adalet Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen Türk Ticaret Kanunu değişiklik tasarısı taslağı çalışmalarına katılınmakta Sınai Mülkiyet mevzuatı konusunda ise Türk Patent Enstitüsü çalışmalarını sürdürmektedir.
“E-Ticaret ve Türkiye’deki Gelişmeler” isimli bu yayın; Ülkemizce ve Bakanlığımızca e-ticaret kapsamında yapılan/yapılacak olan idari, hukuki ve teknik çalışmalara katkı sağlamak, ilgilenenlere kaynak oluşturmak amacıyla hazırlanmıştır. Bu yayının amaçlanan doğrultuda e-ticaret konusunda yapılacak çalışmalara katkı sağlayacağını umuyor, hazırlanmasında emeği geçenlere teşekkür ediyorum.
Ahmet Kenan TANRIKULU
Sanayi ve Ticaret Bakanı
