Ürün Güvenliği, Test ve Belgelendirme, Piyasa Gözetimi ve Denetimi Hukuku

Endüstriyel ürünlere ilişkin teknik düzenlemelerin yürürlüğe konulması, ürünlerin güvenli ve ilgili teknik düzenlemesine uygun piyasaya arzı, belgelendirilmesi, üretici, ithalatçı, yetkili temsilci ve dağıtıcıların yükümlülükleri, üretici ve ithalatçının üründen kaynaklanan tazminat sorumluluğu, uygunluk değerlendirme ve onaylanmış kuruluşlarının sorumlulukları, piyasa gözetimi ve denetiminin esasları, yetkili kuruluşların görev ve yetkileri, 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanununda düzenlenmiştir.

Piyasa Gözetimi ve Denetimi

Piyasaya arz edilecek her ürünün, insan sağlığı, can ve mal güvenliği, hayvan ve bitki yaşam ve sağlığı, çevre ve tüketicinin korunması açısından asgari güvenlik koşullarını sağlaması zorunludur. Güvenli ürün, normal kullanım koşullarında tüketiciler için risk taşımayan veya kabul edilebilir ölçülerde risk taşıyan ve temel gerekler bakımından azami ölçüde koruma sağlayan ürünü ifade eder.

Piyasaya arz edilen ürünlerin güvenli olması üreticisinin, yetkili temsilcisinin ve/veya ithalatçının sorumluluğundadır. Üretici, yetkili temsilci ve ithalatçıların bu sorumluluklarını yerine getirip getirmediğinin denetimi ise kamu kuruluşlarınca gerek ithalat aşamasında gerekse ürünlerin piyasa arzı aşamasında veya ürünler piyasada iken gerçekleştirilir.

Piyasa gözetimi ve denetimi (PGD); ürünlere dair teknik mevzuatı hazırlamaya ve yürütmeye yetkili bulunan kamu kuruluşlarının, ürünün piyasaya arzı veya dağıtım aşamasında veya ürün piyasada iken ilgili teknik düzenlemeye veya genel ürün güvenliği mevzuatında belirtilen gereklere uygun olarak üretilip üretilmediğinin, güvenli olup olmadığının denetlenmesi veya denetlettirmesi ile gerekli idari tedbirlerin ve yaptırımların (idari para cezası uygulanması, geri çağırma kararı verilmesi vb.) uygulanması faaliyetidir.  PGD, ilgili kamu kuruluşu tarafından yapılır. Ticaret Bakanlığı koordinasyonundan soruludur.

Üretici ve imalatçının üründen kaynaklanan tazminat sorumluluğu

Ürünün, bir kişiye veya bir mala zarar vermesi halinde, bu ürünün imalatçısı veya ithalatçısı zararı tazmin etmekle yükümlüdür. İmalatçı veya ithalatçının sorumlu tutulabilmesi için, zarar gören tarafın uğradığı zararı ve uygunsuzluk ile zarar arasındaki nedensellik bağını ispat etmesi zorunludur. Ürünün sebep olduğu zarardan birden fazla imalatçı veya ithalatçının sorumlu olması halinde, bunlar müteselsilen sorumludur. İmalatçı veya ithalatçıyı üründen kaynaklanan tazminat sorumluluğundan kurtaran ya da bu sorumluluğunu azaltan sözleşmelerin ilgili maddeleri hükümsüzdür. Ürünün sebep olduğu zarar nedeniyle ödenecek maddi ve manevi tazminat miktarının belirlenmesinde, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır. Tazminat talebi için zamanaşımı süresi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren üç yıl ve her halde zararın doğduğu tarihten itibaren on yıldır.

İdari para cezaları

7223 sayılı Kanunun 20 nci maddesinde, imalatçının Kanunun 7 nci maddesiyle düzenlenmiş olanlar dahil yükümlülüklerine aykırı davranışları ağır idari yaptırımlara bağlanmıştır. İlgili teknik düzenlemelerin veya genel ürün güvenliği mevzuatının ürün güvenliğine ilişkin hükümlerine aykırı hareket edenler için ağır idari para cezaları öngörülmüştür.

TOP